Notes:
Franeker (Fries: Frjentsjer) is de hoofdplaats van de gemeente Franekeradeel, in de provincie Friesland (Nederland). De stad telt 12.996 inwoners (1 januari 2006) en is één van de Friese elf steden. De stad maakt sinds 1 januari 1984 deel uit van de gemeente Franekeradeel.
Het verhaal gaat dat inwoners van Franeker in de Middeleeuwen geprobeerd hebben een kerkklok te stelen uit Harlingen. Sindsdien worden de Franekers klokkendieven genoemd.
Geschiedenis
Franeker zou rond 800 zijn ontstaan als een Karolingisch castellum. De naam zou afkomstig zijn van "Froon-acker", ofwel "land van de heer/koning"; de oudste straat van de stad heet nog steeds Froonacker. Van de 11e eeuw tot de 16e eeuw ontwikkelde Franeker zich tot het bestuurlijk centrum van noordelijk Westergo. In de 15e eeuw vestigde hertog Albrecht van Saksen zich in Franeker. Het stadje leek zich tot hoofdstad van Friesland te ontwikkelen, maar werd overvleugeld door Leeuwarden.
Toen de Republiek der Zeven Verenigde Nederlanden in opstand kwam tegen Spanje, koos Franeker al vroeg de zijde van Willem van Oranje. Franeker werd hiervoor in 1585 beloond met een universiteit; op Leiden na de oudste van Nederland. Aan deze "F"Franeker Academie", geschonken door de Friese stadhouder Willem Lodewijk van Nassau en geopend op 29 juli 1585, kon men theologie, rechten, medicijnen, klassieke talen, wijsbegeerte en wis- en natuurkunde studeren. Een van de studenten was prins Willem IV. In de 18e eeuw raakte de stad in verval.
In de patriottentijd deed de stad Franeker nog van zich spreken. In mei 1787 werd het de studenten en professoren in Franeker verboden deel te nemen aan de exercitiegenootschappen. Het werd de exercitiegenootschappen in Friesland verboden wapens aan te schaffen. Men was bang voor een herhaling, want in augustus 1786 hadden de exercitiegenootschappen in de stad Utrecht de prinsgezinde stadsregering aan de kant gezet. Begin september 1787 trokken een tiental rebellerende Friese statenleden zich terug in Franeker, nadat Provinciale Staten iedere steun aan Holland (en Utrecht) verboden had. Franeker werd in verdediging gebracht, maar de aanvoer van wapens en munitie via Makkum mislukte, nadat Harlingen had geweigerd mee te werken. Toen Pruisische troepen oprukten naar Friesland, verlieten de tot wanhoop gedreven leiders de stad: zondagmiddag 20 september - na de kerkdienst en zo overhaast - dat ze vergaten de uiterst belastende, ondertekende documenten mee te nemen. (D(De leiders schoven elkaar de schuld in de schoenen en hadden twee jaar later nog ruzie, toen ze in Frankrijk zaten). Een twintigtal patriotten uit Franeker werd gevangen gezet in het blokhuis van Leeuwarden en veroordeeld. De kopstukken zijn via Stavoren gevlucht naar Amsterdam, sommigen vluchtten via Groningen of Ameland naar Duitsland. Uiteindelijk zouden ook een tiental patriotten uit Bolsward de dupe worden, omdat de raad van Bolsward als enige stad in Friesland Franeker Staten had erkend.
In 1811 liet Napoleon de universiteit sluiten. De opvolger van de Franeker Academie was het Rijksatheneum, dat van 1815 tot 1847 heeft bestaan maar - evenals zijn voorganger - uiteindelijk aan gebrek aan studenten ten onder ging. De collectie van de universiteitsbibliotheek, die veel zeldzame oude drukken bevat, werd overgebracht naar de provinciale bibliotheek te Leeuwarden (thans: Tresoar).
Ofschoon de stad niet meer over een universiteit beschikt, vinden er toch nog af en toe academische promoties plaats. Promovendi van de Rijksuniversiteit Groningen die promoveren op een onderwerp dat met Friesland te maken heeft of die een band met Friesland hebben, mogen hun proefschrift in de Franeker Martinikerk verdedigen.
In 1984 werden de gemeenten Franeker en Franekeradeel, alsmede een deel van de gemeente Barradeel samengevoegd tot de huidige gemeente Franekeradeel.
Wegens herhaaldelijke tekorten op de gemeentelijke begroting stond de gemeente Franekeradeel tot 2005 onder curatele van de provincie Fryslân.
Matches 1 to 50 of 410
Matches 1 to 18 of 18
Last Name, Given Name(s) ![]() |
Christening ![]() |
Person ID | Tree | |
---|---|---|---|---|
1 | ![]() | 26 Apr 1673 | I791997 | savenije |
2 | ![]() | 17 Sep 1766 | I155249 | savenije |
3 | ![]() | 24 Mar 1763 | I155238 | savenije |
4 | ![]() | 01 Dec 1669 | I489616 | savenije |
5 | ![]() | 16 Feb 1668 | I489615 | savenije |
6 | ![]() | 19 Sep 1787 | I183676 | savenije |
7 | ![]() | 19 Mar 1758 | I65668 | savenije |
8 | ![]() | 03 Jun 1766 | I281727 | savenije |
9 | ![]() | 25 Feb 1773 | I281729 | savenije |
10 | ![]() | 17 Sep 1767 | I281728 | savenije |
11 | ![]() | 07 Mar 1762 | I307292 | savenije |
12 | ![]() | 22 Mar 1786 | I306554 | savenije |
13 | ![]() | 04 Dec 1672 | I27779 | savenije |
14 | ![]() | 15 Aug 1803 | I281735 | savenije |
15 | ![]() | 29 Oct 1798 | I281732 | savenije |
16 | ![]() | 19 Oct 1805 | I281736 | savenije |
17 | ![]() | 14 Nov 1806 | I281737 | savenije |
18 | ![]() | 30 Aug 1797 | I281734 | savenije |
Matches 1 to 50 of 224
Matches 1 to 2 of 2
Last Name, Given Name(s) ![]() |
Burial ![]() |
Person ID | Tree | |
---|---|---|---|---|
1 | ![]() | 13 Aug 2007 | I92011 | savenije |
2 | ![]() | 10 Aug 1999 | I92226 | savenije |
Matches 1 to 1 of 1
Last Name, Given Name(s) ![]() |
Attestatie ![]() |
Person ID | Tree | |
---|---|---|---|---|
1 | ![]() | 13 Dec 1744 | I791672 | savenije |
Matches 1 to 6 of 6
Last Name, Given Name(s) ![]() |
Birth registration ![]() |
Person ID | Tree | |
---|---|---|---|---|
1 | ![]() | 10 Apr 1874 | I671433 | savenije |
2 | ![]() | 01 Sep 1823 | I681078 | savenije |
3 | ![]() | 03 Jan 1820 | I681077 | savenije |
4 | ![]() | 19 Aug 1850 | I681741 | savenije |
5 | ![]() | 14 May 1879 | I700289 | savenije |
6 | ![]() | 19 Sep 1893 | I675045 | savenije |
Matches 1 to 12 of 12
Last Name, Given Name(s) ![]() |
Death registration ![]() |
Person ID | Tree | |
---|---|---|---|---|
1 | ![]() | 10 May 1910 | I681078 | savenije |
2 | ![]() | 17 Feb 1931 | I681724 | savenije |
3 | ![]() | 04 Oct 1888 | I578231 | savenije |
4 | ![]() | 21 Jul 1859 | I707134 | savenije |
5 | ![]() | 29 Oct 1894 | I685506 | savenije |
6 | ![]() | 30 Jan 1931 | I756401 | savenije |
7 | ![]() | 29 Nov 1886 | I706406 | savenije |
8 | ![]() | 15 Mar 1873 | I681077 | savenije |
9 | ![]() | 24 Apr 1935 | I681741 | savenije |
10 | ![]() | 05 Aug 1915 | I681725 | savenije |
11 | ![]() | 10 Jul 1895 | I681740 | savenije |
12 | ![]() | 01 Dec 1868 | I678620 | savenije |
Matches 1 to 2 of 2
Last Name, Given Name(s) ![]() |
Education ![]() |
Person ID | Tree | |
---|---|---|---|---|
1 | ![]() | 1669 | I487214 | savenije |
2 | ![]() | 14 Nov 1640 | I487181 | savenije |
Matches 1 to 6 of 6
Last Name, Given Name(s) ![]() |
Mentioning ![]() |
Person ID | Tree | |
---|---|---|---|---|
1 | ![]() | 11 Jun 1804 | I791936 | savenije |
2 | ![]() | 11 Oct 1811 | I791936 | savenije |
3 | ![]() | 10 Mar 1805 | I791935 | savenije |
4 | ![]() | 23 Sep 1811 | I791935 | savenije |
5 | ![]() | 21 Aug 1747 | I791884 | savenije |
6 | ![]() | 1782 | I791853 | savenije |
Matches 1 to 2 of 2
Last Name, Given Name(s) ![]() |
Occupation ![]() |
Person ID | Tree | |
---|---|---|---|---|
1 | ![]() | I487181 | savenije | |
2 | ![]() | 03 Apr 1596 | I9390 | savenije |
Matches 1 to 17 of 17
Last Name, Given Name(s) ![]() |
Residence ![]() |
Person ID | Tree | |
---|---|---|---|---|
1 | ![]() | 19 Nov 1868 | I531340 | savenije |
2 | ![]() | 26 Apr 1903 | I531555 | savenije |
3 | ![]() | 29 Jul 1909 | I530664 | savenije |
4 | ![]() | 26 Apr 1903 | I531566 | savenije |
5 | ![]() | Bef 15 Feb 1929 | I531944 | savenije |
6 | ![]() | Bef 15 Feb 1929 | I531945 | savenije |
7 | ![]() | 19 Jun 1893 | I530467 | savenije |
8 | ![]() | 16 Jan 1930 | I530588 | savenije |
9 | ![]() | 24 Aug 1935 | I530597 | savenije |
10 | ![]() | 16 Mar 2009 | I530568 | savenije |
11 | ![]() | 16 Apr 1925 | I531050 | savenije |
12 | ![]() | 04 Dec 1943 | I531050 | savenije |
13 | ![]() | 18 Sep 1919 | I531048 | savenije |
14 | ![]() | 16 Mar 2009 | I530569 | savenije |
15 | ![]() | Bef 19 Jun 1893 | I530466 | savenije |
16 | ![]() | 18 Sep 1919 | I531049 | savenije |
17 | ![]() | 18 Sep 1919 | I531047 | savenije |
Matches 1 to 50 of 140
Matches 1 to 2 of 2
Family ![]() |
Divorce ![]() |
Family ID | Tree | |
---|---|---|---|---|
1 | Fopma / Posthumus | 30 Sep 1907 | F235898 | savenije |
2 | Steensma / Eijer | 11 Nov 1921 | F182638 | savenije |
Matches 1 to 3 of 3
Family ![]() |
Marriage Banns ![]() |
Family ID | Tree | |
---|---|---|---|---|
1 | Coopmans / Bekker | 08 Jun 1804 | F297584 | savenije |
2 | Idzerda / IJzendoorn | 06 Dec 1747 | F297565 | savenije |
3 | Reverda / Boer | 13 Jul 1877 | F151498 | savenije |
Matches 1 to 1 of 1
Family ![]() |
Marriage License ![]() |
Family ID | Tree | |
---|---|---|---|---|
1 | Brugmans / Manger | 09 Jul 1761 | F62482 | savenije |
Matches 1 to 1 of 1
Family ![]() |
Proclamation ![]() |
Family ID | Tree | |
---|---|---|---|---|
1 | Giffen / IJpëij | 06 Aug 1780 | F188293 | savenije |
I like this service very much and I want to donate money | Ik vind deze site geweldig en wil graag financieel helpen het in stand te houden
This site powered by The Next Generation of Genealogy Sitebuilding ©, written by Darrin Lythgoe 2001-2025.